Het Presidium van de gemeenteraad had het voorstel gedaan om een nieuwe peildatum aan te vragen voor het bepalen van het aantal inwoners van Westerveld in aanloop naar de verkiezingen van 2026. Op de laatste peildatum was het inwoneraantal net onder de 20.000, zodat een uitbreiding van 17 naar 19 raadszetels niet kon doorgaan. Maar gemeenteraden hebben de mogelijkheid een nieuwe peildatum aan te vragen. In datzelfde Presidium was afgesproken dat we hierover in de raad geen discussie zouden moeten krijgen. Dus het voorstel zou alleen worden ingediend als het een meerderheid zou halen. De fracties zouden zich beperken tot korte stemverklaringen. Op het moment van de vergadering van het Presidium was er een raadsmeerderheid voor het voorstel. Het zou dus zonder debat passeren.
Echter ging een half uur voor de raadsvergadering de fractie van de VVD onder druk van het College overstag en verklaarde zich ineens tegen het voorstel, waardoor het geen meerderheid meer had.
Michiel van de Kasteelen had namens Progressief Westerveld en PvdA de volgende stemverklaring voorbereid:
De fracties van PvdA en PW stemmen in met het voorstel voor het aanvragen van een nieuwe peildatum, en wel exact om de reden, die onder het kopje ‘beoogd resultaat’ in het raadsvoorstel verwoord staat: Een aantal raadszetels dat past bij het feitelijke inwonertal in een gemeente.
We hebben eerder deze avond geconstateerd dat de democratie alleen blijvend kan functioneren op basis van gedeelde waarden. Maar daarnaast vergt het democratisch proces voortdurend onderhoud. Politieke ambtsdragers moeten hun werk kunnen doen met voldoende tijd en met voldoende ondersteuning. Daaraan ontbreekt het soms, vaak eigenlijk. Zo is – in onze opvatting – het aantal van 150 leden van de Tweede Kamer onvoldoende om serieus en inhoudelijk gefundeerd alle zaken te beoordelen die daar aan de orde komen. Zo is de politieke ondersteuning van de leden van vertegenwoordigende en controlerende organen op alle niveaus, in de vorm van fractiemedewerkers, te beperkt. En daarmee is de achterstand van de controlerende en volksvertegenwoordigende macht ten opzichte van de uitvoerende macht een voortdurend gegeven.
Een deel van die versterking heeft de politiek zelf in de hand. De toenemende versplintering is ook funest voor de kwaliteit van het politieke werk. Gelukkig geeft ook daar Westerveld het goede voorbeeld. Niet alleen de fracties van PW en PvdA hebben in lijn met de landelijke ontwikkelingen met enthousiasme gekozen voor een gezamenlijke lijst, maar ook DSW en GB hebben diezelfde keuze gemaakt voor de komende verkiezingen. Daarmee ontstaan fracties, die door hun omvang meer focus op onderwerpen kunnen aanbrengen.
Daarmee is dit weliswaar een voorstel met beperkte financiële gevolgen, maar niet een voorstel waarin het financiële element de doorslag zou moeten geven. Er is altijd een – wat ons betreft onterechte – schroom bij volksvertegenwoordigers om voor hun eigen werk een ruimer budget toe te kennen, omdat de kiezer dat niet zou begrijpen. Volgens ons begrijpt de kiezer heel goed, dat een democratie, die voor hen opkomt, daartoe ook in staat gesteld moet worden.
Toen echter het voorstel tegen de afspraken in geen meerderheid zou krijgen, kon hij zijn hele grote ontstemming daarover niet verborgen houden. Hij noemde de omslag bij de VVD schandalig. De raad laat de kans liggen op 19 raadszetels in plaats van 17.